دستم نمی رسد که  در آغوش گیرمت

ای ماه با که دست در آغوش می کنی؟

امیر هوشنگ ابتهاج

از معیارهای ارزش گذاری بر هر زبانی،آثار به نگارش درآمده به آن زبان می باشد.از پشتوانه های بسیار فاخر و ارزشمند زبان فارسی،از بزرگترین دلایل بقای زبان فارسی که سبب شده این زبان با وجود ضربه هایی که بر پیکر آن وارد آمده است همچنان بماند و یادگاری باشد برای ما ایرانیان از روزگار شکوهمندی که پس پشت نهاده ایم،شاهنامه ی فردوسی است.به تعبیر دکتر غلامحسین یوسفی در کتاب چشمه ی روشن " حماسه ی فردوسی-بر خلاف آنچه نا آشنایان می پندارند-فقط داستان جنگ ها و پیروزی های رستم نیست بلکه سرگذشت ملتی است در طول قرون و نمودار فرهنگ و اندیشه و آرمان های آنهاست.برتر از همه کتابی است در خور حیثیت انسان.یعنی مردمی را نشان می دهد که در راه آزادگی و شرافت و فضیلت،تلاش و مبارزه کرده،مردانگی ها نموده اند و اگر کامیاب شده یا شکست خورده اند حتی با مرگشان آرزوی دادگری و مروت و آزادمنشی را نیرو بخشیده اند."

در اینجا داستان "کاوه ی آهنگر" را به اختصار و به همراه گزیده هایی از کتاب چشمه ی روشن دکتر غلامحسین یوسفی مرور می کنیم.(نثر دکتر یوسفی آنقدر روان،زیبا و جذاب است و نقد او دقیق و سنجیده که با وجود اینکه مطلب کمی طولانی می شود و به نوعی از حوصله ی ژانر وبلاگ نویسی بیرون می شود اما نتوانستم به خلاصه ی گزیده ها اکتفا کنم.)

"راست است که رستم، قهرمان فردوسی و مظهر بسیاری از پسندها و آرزوهای ملت بوده،اما از او بسیار سخن رفته است.از این رو،جا دارد در این صفحات چهره ی دلپذیر کاوه نموده شود،یعنی مردی زحمتکش و سالخورد و گوژپشت،اما دلیر و با همت که نه فقط با دست پینه بسته ی خود استشهادنامه ی ستایش ضحاک را از هم درید و زیر پای افکند بلکه جنبش وی،این پادشاه جفاکار را از تخت به بند کشید-.در نظر اهل معنی،درخشندگی و شکوه سیمای کاوه،از دیگر قهرمانان حماسه ی فردوسی اگر بیشتر نباشد،کمتر نیست.

...و چون در اساطیر ملل دیگر،نظیری از برای این داستان نمی توان یافت،جلوه ی خاصی پیدا می کند.

در حماسه ی قومی ایران...ستایش دادپیشگی و تاکید بر دادگری،فرآوان است و داستان کاوه ی آهنگر یعنی تلاش ملت به منظور طرد ظلم و فساد و تباهی نابکاران جورپیشه و استقرار عدالت و حمایت از مردم زحمتکش و محروم،در این منظومه مقامی خاص دارد.

ضحاک،معرب اژی دهاک(=اژدها)،در داستانهای ایرانی،مظهر خوی شیطانی است و زشتی و بدی.در اوستا،موجودی است سه پوزه ی سه سر شش چشم،دیو زاد و مایه ی آسیب آدمیان و فتنه و فساد."

جمشید فرمانروای ایران است و پادشاهی است صاحب دانش که در جهت پیشرفت کشورش می کوشد اما پس از سالها بتدریج بر خویش غره می شود و اینطور ادعا می کند که:"مرا خواند باید جهان آفرین" و بدین ترتیب به تعبیر فردوسی به کیفری سخت گرفتار می آید. ضحاک با کمک نامجویانی که به گردن کشی می پردازند،وی را از قدرت به زیر می آورد و جمشید می گریزد و سپس پس از سالها که ضحاک وی را به چنگ می آورد به اره به دو نیم می کند.ضحاک چندین بار فریب ابلیس را می خورد. بدین شکل که در ابتدا با موافقت وی،ابلیس "مرداس"-پدر ضحاک-را که مردی پاک دین است از پای در می آورد تا ضحاک به پادشاهی برسد.سپس ابلیس بار دیگر در لباس خوالیگری(آشپزی) خورشهای حیوانی به ضحاک میخوراند تا خوی بدی را در وی بپروراند.و آنگاه بر اثر بوسه زدن ابلیس بر دوش ضحاک،دو مار از کتف او می روید و مایه ی رنج و ناراحتی وی می شود.بار دیگر ابلیس در لباس پزشک بر ضحاک حاضر می شود و جهت تسکین درد ضحاک تجویز می کند که مارها را با مغز سر آدمیان سیر نگاه دارند.

ادامه دارد...

به خواب دیدم که در میانه ی کویر دروازه های شهری بر من گشوده شد و چون پا اندرون نهادمی،مرده شدم و به هیئت اثیری مردمان آن دیار در آمدمی.مردگانی بخشنده بودند و چون مرا به دیار خویش غریب یافتند،جامه هایی از همان دست که بر تن داشتند،بر من بپوشیدند که بالا تنه را به تمامی بپوشانید چنانکه حتا تار مویی از سر هویدا نماندی و پایین تنه را هیچ به بر نداشتیم و گفتند که فرمان خدایان است که اینگونه جامه بر تن کنیم.

در میانه ی شهر رودی جاری بود از زباله های اتمی و ماهیگیران بر لب رود اورانیوم غنی شده صید نمودندی که همانا قوت غالب مردمان شهر را تشکیل بدادی.آسمان شهر سخت دژم بودی و سیاه و چند جای سوختگی همانند آن که از آتش سیگار باشد بر جبین آسمان شهر بدیدمی که بر روی آنها کلمات خورشید،ماه و ستاره خالکوبی آمده بودی و زمین شهر به برکت انفجارهای اتمی که در باغهای گلابی قریه ی مجاور انجام آمدی،روشنایی یافته بود.

در شهر به سیاحت مشغول آمدم.زنان را دیدم که در طرحی داوطلبانه برای حفظ امنیت اجتماعی شهر و شهروندان،هر روز چند نوبت بسته به توان خویش،به بیمارستانهای سیار در سطح خیابانها مراجعه بنمودندی و مغز سر خویشتن را دیالیز بنمودندی و بدینسان عادت ماهیانه به کلی از آنها دور گشته بودی و جملگی به غایت رستگار آمده بودند.به دریوزه ای رسیدم،گفتندم که از فرمان خدایانش سر باز زده،موی سر را عریان نهاده و به نفرین خدایان گرفتار آمده بود.شهر را کوی و برزن در به در همی می گشت و استامینوفن گدایی بنمودی.اشعاری ملحدانه بخواندی و با صدایی بس نا پسند و کفر آلوده.چون مرا بدان دیار غریب یافت،سر در دنبال من نهاد و بلندتر همی می خواند:

دریغا آفتاب-

الهه ی یگانه ی هسته شکن روز آفرین

بارور خداوندگار اعجازگر انرژی صلح آمیز در وجود آورده

صداقت پیشه ی زندگی ساز

شب ستیز آشکار شونده

نوید بخش رسوایی بمبهای اتم

آفتاب:

"حق مسلم ما"

همی سعی در گریز کردمی و روی در گوشه ی عافیت داشتمی از آن افریط کفرگوی که به ناگه تلفن به زنگ در آمدی و از آن کابوس دهشتناک برهانید مرا.کامبیز بود که بگفتی کجایی پسر چرا دیر بنمودی؟و من در یاد آوردم همی که با دوستان قرار داشتمی.در دم لباس بپوشیدمی و به میدان نقش جهان برای دیدار ریاست جمهور بشتافتم.